Hazine ve Maliye Bakanlığı, Sahte Fatura Düzenlemeyi Önlemek İçin KAŞİF’i Kullanmaya Başladı
Hazine ve Maliye Bakanlığı, bir süredir sahte belge düzenlenmesine yönelik mücadele ediyor. Bu alandaki çalışmaları ilerletmek adına, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından kullanılan bir yapay zekâ destekli risk analiz uygulaması olan KAŞİF devreye alındı.
KAŞİF, her gün yaklaşık 4 milyon mükellefin verilerini analiz ediyor. Son yıllarda popüler olan yapay zekâ ve makine öğrenmesi teknolojilerine dayanıyor. Gelir İdaresi Başkanlığı Teknoloji birim ile TÜBİTAK Yapay Zekâ Enstitüsü tarafından geliştirilen uygulama, kurallar ya da ön tanımlar olmadan büyük veriyi analiz ederek, riskli durumları belirliyor.
KAŞİF’in analizleri, mükellefiyet, fatura, tahakkuk, tahsilat ve daha pek çok önemli başlık üzerinden gerçekleştiriliyor. Aynı zamanda işletme ve üretim kapasitesi, çalışan sayısı ve demirbaş verileri gibi unsurları da incelemeye alıyor. Bu sayede mükelleflerin davranışlarındaki değişimleri otomatik algılayarak, yeni durumları tekrar analiz edip riskli mükellefleri belirliyor.
KAŞİF’in çıktılarına göre, sahte belge düzenleme riski yüksek olan mükellefler kısa sürede tespit edildi. Uygulama özellikle toptan ticaret alanında faaliyet gösteren bir mükellefin, alımı olmamasına rağmen üç farklı fatura düzenlediğine dair bir saptama yaptı. Ayrıca, kuruluşundan beş gün sonra 50 milyon lira tutarında fatura düzenleyen bir başka mükellefi de tespit etti.
Yoğun çalışmalar sonucu, bir kişi adına kurulan yedi şirketten altısının sahte belge oluşturduğu, 276 milyar lira tutarında fatura düzenleyen 2 bin 550 mükellefin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti olmadığı ve son olarak 7,7 milyon lira iade edilecek KDV beyan eden bir mükellefin de haksız talepte bulunduğu anlaşıldı.
Bunların ışığında vergi incelemesi yapılması amacıyla Vergi Denetim Kuruluna bildirimde bulunuldu. Mükellefler, bağlı oldukları vergi dairelerine bildirilerek iş yerlerinde yoklama yapıldı. Olası sahte belge düzenlemek amacıyla kayıt oluşturan mükelleflerin kayıtları ise komisyon kararları çerçevesinde kapatıldı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, KAŞİF ve benzeri yeni teknoloji uygulamalarının kayıt dışı ekonomiyle mücadeleyi etkinleştirdiğini belirtti. Şimşek, yapay zekâ ve makine öğrenmesi gibi teknolojilerle kayıt dışı faaliyetlerin anında tespit edilerek işlem yapıldığını vurguladı. Tüm mükelleflerin kayıt içinde kalmaya çağırdı ve Gelir İdaresi Başkanlığının risk analiz altyapısını sürekli yenilediğini belirtti. Şimşek, bu tür uygulamalarla, kayıt dışı ekonomiyle etkin bir mücadele sergileneceğini ve rekabet eşitsizliği oluşturan uyumsuzlukların önlenmeye devam edileceğini dile getirdi.
